Πεζογραφία

Το χριστουγεννιάτικο διήγημα του Νίκου Ψαρρού

Η Μαίρη ξύπνησε με ένα τίναγμα… Είχε αποκοιμηθεί μπροστά στην οθόνη, στο μάγουλό της τα αποτυπώματα των κουμπιών του πληκτρολογίου. Έξω ήταν σκοτεινά, οι σκιές των χιονονιφάδων που στροβιλίζονταν στον αέρα και στο κίτρινο φως της λάμπας του δρόμου έκανα έναν τρελό χορό στον τοίχο απέναντι από το παράθυρο. Το δωμάτιο ήταν κρύο, από τη μια κράταγε τη θερμοκρασία χαμηλή γιατί έτσι μπορούσε να συγκεντρωθεί καλύτερα στη δουλειά της, από την άλλη το σώμα του καλοριφέρ χρειάζονταν επειγόντως εξαέρωση.

Διήγημα από την Άλκη Πολίτη

Είναι μια αλήθεια παγκοσμίως γνωστή και απολύτως αναγνωρισμένη, ότι οι πιθανότητες να βρει ταιριαστό ταίρι μια γυναίκα που πατάει βαθιά στο δεύτερο μισό της δεκαετίας των 30 μειώνονται από λεπτό σε λεπτό. Και, καθώς το γνωρίζει κι εκείνη, αφού το βλέπει σε κάθε στροφή και σε κάθε σκρολ, θα μπορούσαμε, ίσως, να της επιτρέψουμε κάποιες συμπεριφορές που σε άλλους αιώνες και σε άλλα είδη λογοτεχνίας θα άρμοζαν σε μάλλον παράφορες φυσιογνωμίες.

Ο αλγερινός συγγραφέας Μπουαλέμ Σανσάλ, από τις σημαντικότερες φωνές της γαλλόφωνης λογοτεχνίας του Μαγκρέμπ και δηλωμένος υπερασπιστής της ελευθερίας του λόγου, έλαβε προεδρική χάρη από τον πρόεδρο της Αλγερίας, Αμπντελματζίντ Τεμπούν. Έγινε έτσι δυνατή η αποφυλάκισή του και η φυγή του από την Αλγερία.

Το Βραβείο Booker 2025, την κορυφαία βρετανική λογοτεχνική διάκριση για μυθιστόρημα γραμμένο στα αγγλικά, κέρδισε ο Ντέιβιντ Σολόι (David Szalay) με το μυθιστόρημα Flesh (Σάρκα). Είναι ο πρώτος συγγραφέας ουγγρικής  καταγωγής (γεννήθηκε, βέβαια, στον Καναδά) που κερδίζει το Booker. «Το βιβλίο στο οποίο επιστρέφαμε συνεχώς, αυτό που ξεχώριζε από τα άλλα σπουδαία μυθιστορήματα, ήταν το Flesh — λόγω της ιδιαιτερότητάς του», είπε ανακηρύσσοντας  τον νικητή ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Roddy Doyl, και παρ’ όλο που τα στοιχηματικά γραφεία πρόκριναν ως φαβορί  τον Andrew Miller, με το  The Land in Winter, με 1,5 προς 1, έναντι του Ντέιβντ Σολόι με 2,25 προς 1.

Τον Πέτρο [Κουτσιαμπασάκο] τον πρωτογνώρισα στην ταβέρνα του Οικονόμου, στα Πετράλωνα, όπου πολύ γρήγορα έγινε αχώριστο μέλος της παρέας μας. Της «παρέας της Πέμπτης» όπως την αποκαλούσαμε, αφού συναντιόμασταν εκεί το βραδάκι κάθε Πέμπτης, όλοι μαζί, χρόνια τώρα. Εκείνος ερχόταν με τα πόδια, περπατώντας από το σπίτι του, μια κι έμενε στον ίδιο δρόμο, λίγα στενά πιο κάτω. Μετρημένος, σοβαρός, ευθύς, μα πάνω απ’ όλα καλόκαρδος. Γιατί η ευγένεια ήταν νομίζω η λέξη που του άρμοζε περισσότερο και χαρακτήριζε τον Πέτρο, τον καλό μας φίλο. Πάντοτε με το χαμόγελο, συνεσταλμένος, τρυφερός, με τον καλό λόγο για όλους.

Τη Δευτέρα, 11 Αυγούστου, θα κυκλοφορήσει στα βιβλιοπωλεία και στα περίπτερα σε όλη την Ελλάδα το νέο τεύχος 167 του Books' Journal, αφιερωμένο σε έναν απόντα: τον συγγραφέα Πέτρο Κουτσιαμπασάκο, που συμπληρώθηκαν έντεκα χρόνια από την ξαφνική εκδημία του.  

Νουβέλα του Luigi Pirandello

Μετάφραση από τα ιταλικά: Δημήτριος Mποσνάκης

Πριν από μερικούς μήνες, με αφορμή το θάνατο του Θανάση Βαλτινού, είχα προσέξει, σε μια συνέντευξη που είχε δώσει στην Κατερίνα Σχινά και στον Ηλία Κανέλλη για το Books’ Journal (τχ. 45, Ιούνιος 2014, αναδημοσιεύεται στον τόμο: Κι αυτοί είναι η Ελλάδα, που ετοιμάζεται και θα κυκλοφορήσει σε μερικές εβδομάδες από τις εκδόσεις του Books’ Journal), έναν αστεϊσμό του συγγραφέα για τον Αλέξη Τσίπρα, που παρέπεμπε σε μια φράση νουβέλας του Πιραντέλο: «Τσουκαρέλο, διακεκριμένος μελωδός». Την αναζήτησα, άρχισα να τη μεταφράζω – κι αφού την ολοκλήρωσα την εμπιστεύτηκα στη σύνταξη του περιοδικού. Αξίζει το χρόνο σας. Δ. Μπ.

Από τη δεκαετία του 1980 ήταν υποψήφιος για Νόμπελ ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, από τους πρώτους σ’ όλους τους καταλόγους, από τους επικρατέστερους σ’ όλες τις συζητήσεις – ωστόσο είκοσι πέντε τόσα χρόνια στην αναμονή είναι, τουλάχιστον, εξαντλητικά. Σε αποθαρρύνουν. Παύεις να περιμένεις πια. Αν ληφθεί μάλιστα υπ’ όψη και το «πολιτικό ατόπημα» του συγγραφέα να αποκηρύξει την αριστερή του νιότη, να συμπαραταχθεί με την Κεντροδεξιά και να διεκδικήσει την προεδρία της χώρας του το 1990, οι ελπίδες του για Νόμπελ μάλλον είχαν εκπνεύσει οριστικά. Κι όμως, το 2010, στα 74 χρόνια του, ο περουβιανός συγγραφέας, με πεζογραφικό έργο από τα πιο πολυπρισματικά, πολυδιάστατα, αριστοτεχνικά δομημένα της σύγχρονης λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας, αξιώθηκε, επιτέλους, τη διάκριση της Σουηδικής Ακαδημίας «για τη χαρτογράφηση των δομών της εξουσίας και την καυστική απεικόνιση της αντίστασης, της εξέγερσης και της ήττας του ατόμου», σύμφωνα με την ετυμηγορία της.

Χριστουγεννιάτικο διήγημα επιστημονικής φαντασίας 

Ο Προπομπός Νο 1564 βγήκε από το υπερδιάστημα κοντά στον πέμπτο πλανήτη του άστρου που στις τράπεζες δεδομένων του χαρακτηριζόταν με έναν δεκαπενταψήφιο αλφαριθμητικό κωδικό που περιείχε όλες τις βασικές πληροφορίες για τον τύπο του (κατηγορία 15-2 σύμφωνα με την ταξινόμηση των σοφών της Πηγής – έτσι ονόμαζε το νοήμον είδος τον πλανήτη από τον οποίο καταγόταν πριν δημιουργήσει μια τεράστια αστρική αυτοκρατορία), τις συντεταγμένες του σε σχέση με το κέντρο του γαλαξία και την ταξινόμησή του ως φέρον πλανήτη με νοήμονα ζωή. Οι τράπεζες δεδομένων χαρακτήριζαν τον τρίτο πλανήτη ως φέροντα ζωή και προηγούμενες διερευνητικές αποστολές είχαν διαπιστώσει πως ο πλανήτης αυτός είχε ένα πλούσιο οικοσύστημα με ιδανικές συνθήκες για τον εποικισμό του από τους Ιερούς Κατακτητές – όπως αυτοαποκαλούνταν οι κάτοικοι της Πηγής από τότε που ένας προφήτης είχε υποτάξει με έναν παγκόσμιο ιερό πόλεμο όλες τις ομάδες οι οποίες ώς τότε ζούσαν σε ανεξάρτητες πολιτικές οντότητες και τις είχε ενώσει σε μια παντοδύναμη καταρχήν πλανητική αυτοκρατορία που αργότερα επεκτάθηκε σε γειτονικά πλανητικά συστήματα υποτάσσοντας τους όποιους νοήμονες ιθαγενείς έβρισκε στο διάβα της ή απλά εξολοθρεύοντάς τους αν δεν αποδέχονταν τους Ιερούς Κανόνες του Προφήτη.

Ένα διήγημα του Θόδωρου Σούμα

Να. Εδώ είναι. Αυτό το μονοπάτι πήραν.

Δεν είναι αυτό το χώμα που πάτησαν τα πόδια τους. Δεν είναι αυτές οι πέτρες που κατρακύλησαν στο διάβα τους. Δεν είναι αυτή η ξεραμένη κοίτη του χειμάρρου. Αυτό ήταν το αληθινό τους μονοπάτι. Το αληθινό μονοπάτι είναι κάτω από τα σκαλιά, αυτά τα σκαλιά από χρυσαφένια πέτρα που κόλλησαν πάνω στο αληθινό μονοπάτι για να μη χαθεί το ίχνος του, για να μη σβηστεί το αληθινό μονοπάτι.

Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία

Ο homo sexualis είναι καταδικασμένος να παραμένει μονίμως ατελής και ανεκπλήρωτος –ακόμα και όταν φθάσει σε μια ηλικία στην οποία, κατά το παρελθόν, η σεξουαλική φλόγα είχε σβήσει οριστικά αλλά πλέον ελπίζεται να αναζωπυρωθεί χάρη στις συντονισμένες προσπάθειες θαυματουργών προγραμμάτων διατροφής και μαγικών χαπιών. Αυτό το ταξίδι δεν τελειώνει ποτέ, το δρομολόγιο επαναπροσδιορίζεται  σε κάθε σταθμό και ο τελικός προορισμός παραμένει άγνωστος καθ’ όλη τη διάρκεια^[2].

Η φετιχιστική εμμονή με την εικόνα της σωματικής ικμάδας και τον ευδαιμονισμό είναι μία από τις πολλές νεότευκτες στρεβλώσεις της πραγματικότητας με τις οποίες αρέσκονται να πειραματίζονται οι σύγχρονες δυτικές κοινωνίες.

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από το ιστορικό μυθιστόρημα του Αντώνη Νικολή, Περεγρίνος, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός. Ένα σημαντικό βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε πολύ σύντομα.

Η ζωή και το έργο του Γιάννη Σκαρίμπα. Αναδημοσίευση από το τεύχος 140, στο οποίο φιλοξενήθηκε εκτενές αφιέρωμα στον συγγραφέα