Κοινωνία

Σπύρος Βλαχόπουλος, Πολιτική ορθότητα: Η σύγχρονη λογοκρισία; Από τη νομική στην πολιτική ορθότητα και στα όρια της πνευματικής έκφρασης, Ευρασία, Aθήνα 2024, 174 σελ.

Τι είναι ακριβώς η πολιτική ορθότητα; Γιατί βρίσκεται σε αντιπαλότητα με την ελευθερία της έκφρασης; Γιατί θα ήταν πιο αποδεκτός ο όρος της ηθικής ορθότητας; Γιατί δεν είναι προνόμιο μόνο της woke κουλτούρας αλλά, αντίθετα, γιατί ο αποκλεισμός της άλλης άποψης αφορά και τους συντηρητικούς δεξιούς; Γιατί η ακύρωση είναι βίαιη, ανιστορική και απόλυτη; Υπάρχουν, τελικά, όρια στην πνευματική έκφραση; [TBJ]

Η έρευνα και η συγγραφή με τη Νατάσα Τριανταφύλλη ενός βιβλίου που ερευνά την εποχή της δικτατορίας (Big Bang, 1970-1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας), μας έθεσε αναπόφευκτα αντιμέτωπους με κάποια αισθήματα αμηχανίας έως και ενόχλησης, που προκαλεί οποιαδήποτε αναφορά στην περίοδο αυτή ξεφεύγει από τα τετριμμένα και αέναα επαναλαμβανόμενα κλισέ που όλοι γνωρίζουμε. Η αντίδραση αυτή έχει ενδιαφέρον γιατί μας αποκαλύπτει κρυμμένους μηχανισμούς της συλλογικής μνήμης.

Στάθης Ν. Καλύβας - Νατάσα Τριανταφύλλη, Big Bang 1970–1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας, Μεταίχμιο, Αθήνα 2025, 716 σελ.

Η σημαντικότερη αρετή του Στάθη Καλύβα, κατά τη γνώμη μου, και αυτή που τον ξεχωρίζει από σχεδόν όλους τους υπόλοιπους δημόσιους διανοούμενους της εποχής μας, δεν είναι οι σπουδές του ή η καθηγεσία στο Yale και στην Οξφόρδη. Είναι η δημιουργική φαντασία του. Αυτό που κάνει τον Καλύβα χρήσιμο για τον δημόσιο διάλογο είναι ότι βλέπει τα ιστορικά δεδομένα χωρίς τη χρήση του φίλτρου που ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε Δημόσια Ιστορία^[1]. Δεν διστάζει να κάνει ερωτήσεις που, υπό κανονικές συνθήκες, δεν πρέπει να κάνει γιατί ισοδυναμούν με αμφισβήτηση της «ορθής πίστης».

Κρίτων Ωραιόπουλος (Ηλίας Κανέλλης), Duck Soup. Στην κουζίνα της ανάγνωσης, The Books’ Journal, Αθήνα 2025, 144 σελ.

Ενημέρωση-προειδοποίηση (disclaimer): Το κείμενο αυτό έχει γραφτεί από το Gemini, εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης της Google. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εξασφαλίζεται όχι μόνον η αντικειμενικότητά του, αλλά και η ποιότητά του, μια και –γιατί όχι;– μπορεί να είναι εφάμιλλο με το κείμενο ενός καλού βιβλιοκριτικού. Ο κ. Ναθαναήλ, που παρήγγειλε τη δημιουργία του, ζήτησε να υιοθετηθεί ένα παιγνιώδες και ελαφρά σκωπτικό ύφος. Διαβάζοντάς το, διαπιστώνεται ότι σε κάποια σημεία η εντολή του εκτελέστηκε με υπερβάλλοντα ζήλο. Ας είναι ο αναγνώστης επιεικής.

Ρωμανός Γεροδήμος,  Οδηγός Επιβίωσης για τον 21ο Αιώνα, πρόλογος: Αγνή Μαριακάκη, Athens Voice Books, Αθήνα 2025, 336 σελ.

Ο εικοστός πρώτος αιώνας δεν έχει τις ασφάλειες και τις βεβαιότητες που είχε ο εικοστός. Ο κόσμος που τον προηγούμενο αιώνα διεκδίκησε, με επιτυχία, την ελευθερία, έχει ξεχάσει ότι η ελευθερία συνεπάγεται και ευθύνη. Σε μια εποχή αβεβαιότητας μας καλεί να κατανοήσουμε ότι υπάρχουν νέοι χάρτες γεωπολιτικής ισχύος, νέα ιδεώδη που οφείλουμε να εννοήσουμε, να υιοθετήσουμε και να υπερασπιστούμε, αλλά ακόμη περισσότερο νέα ζητήματα που είναι πάνω και πέρα από χάρτες: η κλιματική αλλαγή και το μη αναστρέψιμο ίχνος της, η εξέλιξη της τεχνολογίας και οι επαναστάσεις (ή τα επικείμενα πραξικοπήματα;) της τεχνητής νοημοσύνης. Τι να κάνουμε;

Εύη Βουτσινά, Γεύση ελληνική, Καστανιώτη, β΄ έκδοση Αθήνα 2007, τέσσερις τόμοι: 162 σελ. + 154 σελ. + 154 σελ. + 142 σελ.

Γεννημένη στη Λευκάδα το 1950, η Εύη Boυτσινά ασχολήθηκε αργά με τη μαγειρική, και έβγαλε το πρώτο της βιβλίο για το ψωμί το 1995. Ο τρόπος της ήταν απλός: αναζητούσε στα χωριά της Ελλάδας παραδοσιακές συνταγές που γίνονταν με φρέσκες πρώτες ύλες και τις πρότεινε ως πρόταση υγιεινής και νόστιμης διατροφής. Η συγκρότησή της και η στάση της απέναντι στο φαγητό την ανέδειξαν πολύ σύντομα. Και η περιπλάνησή της στην ελληνική ύπαιθρο την έφερε μέχρι το Ψάρι Γορτυνίας, συνδιοργανώτρια μιας πετυχημένης γαστριμαργικής γιορτής για τις «Νοστιμιές των γιαγιάδων». [ΤΒJ]

Julian Hoffman, Lifelines (Γραμμές ζωής), Elliot & Thompson, 2025, 304 σελ.

«Το πραγματικό ταξίδι δεν είναι ΠΡΟΣ ένα προορισμό. Είναι ΕΝΤΟΣ του προορισμού». Όχι η άφιξη, η ενσωμάτωση. 

Κωνσταντίνος Κυριακός, Στοιχειωμένοι από τον Παζολίνι. Το κινηματογραφικό έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι και οι αντηχήσεις του στην Ελλάδα - Από την υποδοχή στη συνομιλία, Αιγόκερως, Αθήνα 2024, 576 σελ.

Μια σφαιρική, διεξοδική, συναρπαστική μελέτη για το κινηματογραφικό έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι και την πρόσληψή του (κριτική υποδοχή και διακειμενική, θεματολογική και υφολογική συνομιλία) στην Ελλάδα αποτελεί η νέα μονογραφία του άκρως παραγωγικού και πάντοτε ουσιαστικού Κωνσταντίνου Κυριακού, καθηγητή ιστορίας του θεάτρου και του ελληνικού κινηματογράφου στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών.

Adolescence. Μίνι σειρά βρετανικής παραγωγής, ψυχολογικό δράμα τεσσάρων επεισοδίων. Ιδέα-σενάριο: Jack Thorne, Stephen Graham.  Σκηνοθεσία: Philip Barantini. Διεύθυνση φωτογραφίας: Matthew Lewis. Παίζουν οι ηθοποιοί: Stephen Graham, Ashley Walters, Faye Marsay, Mark Stanley, Christine Tremarco, Owen Cooper, Amélie Pease. Πρεμιέρα: 13 Μαρτίου 2025. Netflix

Αριστουργηματική. Αψεγάδιαστη. Ό,τι πιο κοντινό στην τηλεοπτική τελειότητα εδώ και δεκαετίες. Η πιο δημοφιλής εκπομπή στο Netflix σε όλο τον κόσμο το Σαββατοκύριακο 15-16/3/2025 και η τρίτη πιο δημοφιλής αγγλόφωνη σειρά που μετέδωσε ποτέ η συγκεκριμένη πλατφόρμα.

Θοδωρής Γεωργακόπουλος, Μια ελληνική κλιματική κρίση. 50 απαντήσεις για την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της με απλά λόγια, χωρίς υστερίες και υπερβολές, Ψυχογιός, Αθήνα 2025, 400 σελ.

Η Ελλάδα, ως μεσογειακή χώρα με ευαίσθητα οικοσυστήματα, πυκνό αστικό ιστό και εξάρτηση από τον τουρισμό και τη γεωργία, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή, που επηρεάζει άμεσα και έμμεσα όλους τους παραγωγικούς τομείς, τη δημόσια υγεία, την ποιότητα ζωής και την εθνική οικονομία. Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οφείλουμε να ξέρουμε για την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της. Το βιβλίο του Θοδωρή Γεωργακόπουλου μας βοηθά να ξέρουμε και να αντιδράσουμε σωστά.