Πολιτική

Μακάριος Δρουσιώτης, Κράτος Μαφία. Πώς η Συμμορία κατήργησε το κράτος δικαίου στην Κύπρο, Αλφάδι, Λευκωσία 2022, 284 σελ.

Το διάστημα μεταξύ 2015-2019, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, πραγματοποίησε 39 ταξίδια με αεροπλάνα σαουδάραβα επιχειρηματία, ο οποίος, εν τω μεταξύ, όλως τυχαίως, απέκτησε κυπριακό διαβατήριο. Κυπριακό διαβατήριο απέκτησαν επίσης έξι μέλη της οικογένειάς του, μεταξύ των οποίων και η δεύτερη σύζυγός του, το οποίο ήταν παράνομο. Ανάλογα περιστατικά περιγράφει πολλά ο Μακάριος Δρουσιώτης στο νέο βιβλίο του, μια ανατομία της κυπριακής διαφθοράς. Αλλά, για όλα αυτά, το κράτος δικαίου αγρόν αγόρασεν. Τεύχος 136

Κώστας Μποτόπουλος, Το τοπίο της δημοκρατίας, Παπαζήσης, Αθήνα 2022, 335 σελ.

 Οι δημοκρατίες κλυδωνίζονται, οι αυταρχισμοί κερδίζουν έδαφος, το κράτος δικαίου περνάει κρίση σε διάφορες χώρες του πλανήτη. Ο Κώστας Μποτόπουλος, στο νέο βιβλίο του, κατόρθωσε να συμπυκνώσει, το πανόραμα των προκλήσεων, των κινδύνων και των ελπίδων της δημοκρατίας σε ολόκληρο τον πλανήτη. Τεύχος 136.

Σκάνδαλο! Η αποκαθήλωση της wirecard, έγχρωμο ντοκιμαντέρ παραγωγής 2022. Netflix, διάρκεια 1:33

Καημό το 'χει η Ευρώπη που δεν έχει επωάσει μια Google, μία VISA, μίαν Apple. Και έτσι όταν το 2019 οι Financial Times επιτίθενται στο γερμανικό τεχνολογικό καμάρι, την wirecard, κατηγορώντας την ότι δεν είναι αυτό που επαγγέλλεται, ένας διεθνής γίγαντας ηλεκτρονικών πληρωμών –μια fintech δηλαδή– αλλά μία μαφιόζικη επιχείρηση, η Γερμανία το παίρνει προσωπικά…

Regis Gente - Stephane Siohan, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η βιογραφία ενός απρόσμενου πρωταγωνιστή, πρόλογος: Κώστας Γιαννακίδης, μετάφραση: Μαρία Μουρκούση, Παπαδόπουλος, Αθήνα 2022, 172 σελ.

Πριν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε πειστεί ότι θα ήταν μια εύκολη επιχείρηση να εγκαταστήσει κάποια υποχείριά του πολιτική ηγεσία, επειδή ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δεν ήταν τίποτα παραπάνω από «ένας ηθοποιός», που θα έσπευδε να σώσει τη ζωή του. Διαψεύστηκε. Μια βιογραφία του Ζελένσκι, που μόλις κυκλοφόρησε, εξηγεί ότι ο Πούτιν είχε κάνει οικτρό λάθος. Ο Ζελένσκι δεν είναι τυχαίος, δεν κοιμήθηκε ηθοποιός για να ξυπνήσει ξαφνικά Τσώρτσιλ. Αλίμονο σε όσους τον υποτίμησαν.

Σπύρος Βλιάμος, Κωνσταντίνος Γκράβας, Κεντρικές τράπεζες, Παπαδόπουλος, Αθήνα 2021, 112 σελ.

Στο βιβλίο Κεντρικές τράπεζες, ο Σπύρος Βλιάμος και ο Κωνσταντίνος Γκράβας παρουσιάζουν ουσιαστικά και περιεκτικά το ρόλο που έχουν διαδραματίσει οι κεντρικές τράπεζες διαχρονικά στη σταθεροποίηση των μακροοικονομικών και χρηματοπιστωτικών συνθηκών στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Επιπλέον, περιγράφουν τα σημαντικά ορόσημα και δόγματα των νομισματικών συστημάτων διεθνώς.

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Εθνικολαϊκισμός και νεωτερικότητα στην Ελλάδα. Σημειώσεις για το λαϊκισμό των διανοουμένων και τη νεοελληνική ταυτότητα στον 20ό αιώνα, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2021, 208 σελ.

Ο Ανδρέας Πανταζόπουλος, ο πιο εμβριθής μελετητής του εθνικολαϊκισμού στην Ελλάδα, επανέρχεται με το νέο του βιβλίο για να αναπλεύσει το φαινόμενο ερευνώντας τις διανοητικές και αξιακές του ρίζες.

S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα (Dr. Strangelove). Ασπρόμαυρη αγγλοαμερικανική παραγωγή, 1964, σε σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Σενάριο: Stanley Kubrick, Terry Southern, Peter George βασισμένο στο βιβλίο Red Alert του Peter George. Παίζουν: Peter Sellers, George C. Scott, Sterling Hayden, Keenan Wynn, Slim Pickens, Tracy Reed. Παραγωγή: Hawk Films - Stanley Kubrick, διανομή: Columbia Pictures. Διάρκεια: 94’. Στην πλατφόρμα Netflix.

 Γυρισμένη στον απόηχο της πυρηνικής κρίσης της Κούβας του 1962, η ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ Dr. Strangelove, μαύρη κωμωδία με τη συμμετοχή του Πίτερ Σέλερς, δείχνει την παράνοια των πυρηνικών εξοπλισμών, την τεράστια σημασία του αστάθμητου ανθρώπινου παράγοντα που μας βολεύει να αγνοούμε και την ευκολία με την οποία η ανθρωπότητα μπορεί να παραπατήσει στον πυρηνικό όλεθρο, τον χειροποίητο Άδη, από τον οποίο δεν υπάρχει επιστροφή. Και είναι μεν μια εφιαλτική κωμωδία, όμως το μήνυμα είναι καθαρό, ηχηρό και παραμένει τραγικά επίκαιρο όλον αυτό τον καιρό που μεσολάβησε —και ιδιαίτερα σήμερα.

Masha Gessen, Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο άνθρωπος δίχως πρόσωπο, μετάφραση από τα αγγλικά: Τιτίνα Σπερελάκη, Πατάκη, Αθήνα 2021, 427 σελ.

Ο ηγέτης όπως Ρωσίας περιγράφεται ως όπως άνθρωπος που, όταν βρισκόταν στα πρόθυρα της εξουσίας, κανείς δεν ήξερε ποιος είναι και τι ακριβώς διαδρομή είχε. Πώς μπορεί όπως τέτοιος άνθρωπος, ένας άνθρωπος χωρίς πρόσωπο όπως τον αποκαλεί η ερευνήτρια Μάσα Γκέσεν, να φτάσει στο κορυφαίο αξίωμα μιας τόσο μεγάλης χώρας όπως η Ρωσία; (τεύχος 130)

Anne Applebaum, To λυκόφως της δημοκρατίας. Η σαγήνη του απολυταρχισμού, μετάφραση από τα αγγλικά: Μενέλαος Αστερίου, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2022, 220 σελ.

 Ζούμε σε δύσκολους καιρούς για τον δυτικό κόσμο και για τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, με δημοκρατικές εκλογές, διεκδικούν ή έχουν κερδίσει την εξουσία κυβερνήσεις με καθεστωτική αντίληψη και αυταρχική ατζέντα. Η Αμερική δοκίμασε κάτι αντίστοιχο στην προεδρία Τραμπ, τις επιπτώσεις της οποίας ακόμα πληρώνουμε. Ο Πούτιν μιας όλο και πιο αυταρχικής Ρωσίας επιτίθεται κατά της Ουκρανίας, ο προσανατολισμός της οποίας είναι η Δύση και η δημοκρατία. Η Ανν Απλμπάουμ αναρωτιέται: υπάρχει κίνδυνος για τις ανοιχτές κοινωνίες; Είναι αναπόφευκτη η σύγκρουση με μια οπισθοχώρηση προς τον απολυταρχισμό; Μπορούμε να νικήσουμε;

Αργύρης Γ. Πασσάς, Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, Μαριλένα Κοππά (επιμ.), Ελλάδα-Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια σχέση «μέσα από σαράντα κύματα», 1981-2021, πρόλογος: Jean-Claude Juncker, Πεδίο, Αθήνα 2021, 712 σελ.

Η γενιά αρχιτεκτόνων και τεχνιτών που καλούνταν να ολοκληρώσει τους ημιτελείς καθεδρικούς ναούς στη μεσαιωνική Δύση ζοριζόταν. Δεν γνώριζε τις τεχνικές και τα μυστικά των προηγούμενων με αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, στον ίδιο ναό το δεύτερο κωδωνοστάσιο, π.χ., να είναι διαφορετικό από το πρώτο. Χωρίς γνώση και κατανόηση του παρελθόντος θα υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να επαναληφθεί, στην προσπάθεια ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, το κακό προηγούμενο των καθεδρικών. Γι’ αυτό οφείλουμε να ξέρουμε τα πάντα για την Ευρώπη και τη σχέση μας. Και σε αυτό βοηθάει αυτό το απολογιστικό βιβλίο της σαραντάχρονης πορείας της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. [ΤΒJ]

Γιάννης Κυριόπουλος - Δώρα Σταύρου - Κώστας Αθανασάκης, Πολιτική οικονομία της πανδημίας Covid-19, Παπαζήση, Αθήνα 2021, 158 σελ.

Τι μάθαμε από τον Covid-19; Πώς επέδρασε στους πληθυσμούς η βιοπολιτική της πανδημίας, πώς διαχειρίστηκαν οι πολιτικές εξουσίες τις συνέπειές της; Μια συλλογική στοχαστική προσέγγιση ζητημάτων υγειονομικής ασφάλειας στην παγκοσμιοποίηση, με προτάσεις για την παγκόσμια ασφάλεια, τις ελευθερίες και την ενδυνάμωση των δημόσιων συστημάτων υγείας, πρόταση στην οποία αντιτίθεται το ιατροτεχνολογικό σύμπλεγμα που υπερασπίζεται το μονοτεχνικό παράδειγμα της ιατρικής περίθαλψης. Ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε λίγες μέρες μετά τον αδόκητο χαμό του Γιάννη Κυριόπουλου, προσώπου με λαμπρή προσφορά στα οικονομικά της υγείας και με σημαντικές παρεμβάσεις για καλύτερη δημόσια υγεία. [Τεύχος 129, ΤΒJ]

Christopher Hill, Η εξωτερική πολιτική τον 21ο αιώνα, μετάφραση από τα αγγλικά: Παναγιώτης Σουλτάνης, Γιώργος Κυριακόπουλος, επιστημονική επιμέλεια Γ. Λ. Ευαγγελόπουλος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2018, 488 σελ.

Η εξωτερική πολιτική πρέπει να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ένα πολύ ιδιαίτερο, σύνθετο και κρίσιμο πεδίο δημόσιας πολιτικής παρά ως ένα εξωτικό τερραίν διπλωματικής δράσης επίδοξων συνεχιστών του Ρισελιέ και του Μαζαρίνου. Αντί να υποκύπτει σε μια ειδική, διπλωματική νομιμοποίηση αποστρέφοντας το βλέμμα από τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό, η προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική οφείλει να διατηρεί συνεχώς στην εποπτεία της τις σχέσεις, τις εντάσεις και τις τριβές ανάμεσα στο κράτος και το διεθνές περιβάλλον αλλά και ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία. Το έργο αναφοράς ενός από τους κορυφαίους διεθνολόγους στην Ευρώπη. [AΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ BOOKS' JOURNAL - τχ. 96, Φεβρουάριος 2019]

Νίκος Διακουλάκης, Σπύρος Καβουνίδης, Νίκος Κουτρέτσης, Γιάννης Μαρούκης, Γιάννης Μεϊμάρογλου, Λάμπης Ντόλκας, Βασίλης Στεφανής, Δημήτρης Ψυχογιός, Διαδρομές, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2021, 288 σελ.

Οκτώ κείμενα απολογισμού και αυτογνωσίας από ισάριθμα πρόσωπα με ενδιαφέρουσες πολιτικές διαδρομές, στην αντιδικτατορική πάλη, σε εκδοχές της δημοκρατικής Αριστεράς και στη διεκδίκηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας και της Ευρώπης. Τι μένει από μια τέτοια πορεία; [ΤΒJ]

Δημήτρης Ιωάν. Μηλιάκος, Η κοινωνικοοικονομική πορεία και το βίαιο τέλος της Αγροτικής Τράπεζας. Ντοκουμέντα, μυθεύματα και αναπάντητα ερωτηματικά, Βασδέκης, Αθήνα 2021,  262 σελ.

Ζούμε σε ένα ιστορικό μεταίχμιο καθώς νέες προκλήσεις μεγάλης κλίμακας  για τις κοινωνίες και την πολιτική  πηγάζουν από την οικονομική κρίση, την πανδημία, την κλιματική κρίση, τα μεταναστευτικά ρεύματα, την τεχνολογική εξέλιξη (η λέξη κλειδί εδώ είναι η ψηφιοποίηση), τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Γιατί τότε ασχολούμαστε με ένα επεισόδιο του παρελθόντος – το άδοξο τέλος της ΑΤΕ;   Η απάντηση είναι απλή: για να κατανοήσουμε τι πήγε στραβά, γιατί πήγε στραβά και τι θα πρέπει να προσέξουμε στο μέλλον. (τεύχος 124)

Στις 8 Δεκεμβρίου 2021, η γερμανική καγκελαρία απέκτησε νέο ένοικο. Μετά 16 έτη, η Άνγκελα Μέρκελ παρέδωσε το γραφείο της στον Όλαφ Σολτς, ευχόμενη «καλή επιτυχία και καλούς χειρισμούς για τη χώρα». Ποια ήταν η ηγέτις της γερμανικής Χριστιανοδημοκρατίας τα τελευταία 18 χρόνια που, μεταξύ άλλων, χειρίστηκε την ελληνική κρίση καταφέρνοντας να διατηρηθεί η ευρωπαϊκή συνοχή. Οι απαντήσεις στην κριτική της βιογραφίας τής Μέρκελ από την Kati Marton, όπως δημοσιεύτηκε στο τεύχος 124 του Books' Journal, Νοεμβρίου 2021.