Στήλες

Ένας φίλος ξεκινά ένα εκδοτικό με έδρα τη Θεσσαλονίκη, εξειδικευμένο (όπως πρέπει δηλαδή, στο χώρο μας τίποτε άλλο δεν μπορεί και δεν πρόκειται να αντέξει — ούτε τα παλιά μαγαζιά, εκτός από τέσσερα με πέντε μάξιμουμ: από τα εκατοντάδες υπόλοιπα, μόνο τα μικρά και ευέλικτα, με στοχευμένο κοινό, θα έχουν ελπίδες), δεν ξέρω με τι πόρους ή, κυρίως, με τι διάθεση. Αλλά με έκανε και καταχάρηκα, ειδικά όταν είδα τους πρώτους τίτλους που έχει βάλει κάτω. Ποιος ξέρει πόσα άλλα τέτοια ετοιμάζονται σ’ αυτή την έρμη χώρα. (Και, βέβαια, ποιος να ξέρει ακριβώς γιατί). [§] Κάπου δέκα από τους πιο αξιόλογους ανθρώπους που ξέρω, παρέα με τους εξήντα παλιούς, ετοιμάζουν από τώρα τις νέες εκπομπές τους για τον Αμάγκι, που ξεκινά τον Σεπτέμβριο την τέταρτη, κιόλας, χρονιά του: το κάνουν με τόση θέρμη που με καταπλήσσει, εγώ πια δεν την έχω. Άλλοι από αυτούς έχουν ξανακάνει ραδιόφωνο και το ξέρουν καλά, άλλοι είναι πολύ γνωστοί από αλλού. Είναι πολύ πέρα από συγκινητικό όλο αυτό· όπως λένε τα πιτσιρίκια, «με ξεπερνά» — αυτή η χρονιά θα αφήσει και ωραία σημάδια επάνω μας. [§] Άλλος πάλι φίλος, που έφυγε προ ολίγων ημερών και εγκαταστάθηκε στην Ουάσιγκτον, θα μας στέλνει ανταποκρίσεις από κει, κι αυτό κάνει την κοιλιά μου όλη και το στομάχι μου να μουδιάζουν. Σκεφτόμαστε κι εμείς, όλο, στο σπίτι ξένες μεγάλες, ιστορικές πόλεις που θα επισκεφτούμε όταν… όταν θα φτάσει ο καιρός. Τώρα, που δεν γίνεται, χαιρόμαστε απλώς να το κάνουμε: να σχεδιάζουμε αυτά τα ταξίδια. Κι ας μη γίνεται να τα κάνουμε — δεν πειράζει απολύτως, ξέρεις. Λιγάκι, αν το δεις κάπως, είναι σαν να έχουμε αρχίσει να ετοιμάζουμε τις βαλίτσες μας. είμαστε καλά. Και φυσικά θα τα κάνουμε τα ταξίδια. [§] Έκανε μπουρίνι εδώ στη Θεσσαλονίκη, ξέπλυνε τα πάντα, η θάλασσα πήρε αυτό το γκριζοκαφέ χρώμα της αντάρας που παίρνει από την αρχή, κι έδειχνε να φεύγει προς το λιμάνι, και παραπέρα — ποιος ξέρει για πού. Τα κοιτούσαμε, όλοι, ανταριασμένοι. Ήταν ξαφνικό, κράτησε πολύ, είχε δύναμη, ξεπερνούσε με άνεση όλους μας τους φόβους. [§] Τίποτε, τίποτε δεν θα χαθεί, τίποτε δεν θα πάει χαμένο. Αν μη τι άλλο, στο λογαριασμό τού τέλους θα έχουμε ισορροπία: όποιος κι αν νίκησε, όταν κλείσει η σκακιέρα τα μαύρα και τα άσπρα κομμάτια είναι ισοδύναμα. Κάπως έτσι πάει, κάπως έτσι θα πάει και με μας.

Όλα κυλούν αργά, καθώς η Συμφωνία γράφεται, και γράφεται, και γράφεται στο λόμπι του Χίλτον. Το Grexitκατακτάται διά της ραθυμίας, της πνευματικής-πολιτικής μας οκνηρίας, όπως αυτή που επιδεικνύει ένας ασβεστολιθικός βράχος απέναντι στην αργή, υπομονετική επίθεση του νερού. Αλλά: αυτά είναι τα καλά νέα. Τα άσχημα μαντάτα είναι που από Δευτέρα και για ένα δεκαπενθήμερο ακόμα όλα αυτά δεν θα έχουν καμία απολύτως σημασία. Όλα, όλα μα όλα, θα τυλιχτούν από το καλοκαίρι, το ελληνικό, καυτό, σκληρό καλοκαίρι. Αυτό όπου μέσα του λιώνει και χάνεται ακόμη και ο ήχος από τις ξύλινες ρακέτες, ώς και αυτές ακόμη οι τερατώδεις τσιρίδες από τους γόνους των Ελλήνων. (Θαύμα, θαύμα: τα ξένα πιτσιρίκια, από κάθε φυλή του Ισραήλ, δεν ουρλιάζουν λες και τα σφάζεις). Έτσι κι εσύ, κι εγώ, θα ξεχάσουμε και θα ξεχαστούμε, θα βλέπουμε τα λόγια μας να γίνονται αλάτι και ατμός, και καψαλιασμένη επιδερμίδα, και τίποτε δεν θα έχει σημασία. Το ελληνικό καλοκαίρι: αυτός ο μικρός εξακολουθητικός θάνατος. Τον Αύγουστο, και κυρίως τούτον εδώ, δεν θα ’χει ειδήσεις στην Ελλάδα. Θα τις καταπιεί ένα άχαρο ηλιοβασίλεμα, ένα ανάμεσα στα τόσα, θα τις σκεπάσει η γεύση του καρπουζιού καθώς ο χυμός του θα κυλάει στο πιγούνι μας. Ή, κι αν θα ’χει, θα τις μάθουμε από τις ξένες εφημερίδες, όταν και οι τελευταίοι, οι βασιλείς της αμεριμνησίας, επιστρέψουν. Αυτή η Συμφωνία θα γραφεί στην άμμο της θαλάσσης.

Το #1 χαρακτηριστικό της κυβέρνησης των δύο μεγάλων ηγετών που έχουμε την τιμή να μας υπηρετούν ήταν το εξής: η φούρια. Ποτέ ξανά, και πουθενά στον κόσμο, μία κυβέρνηση δεν βιάστηκε τόσο πολύ να αλλάξει τα πάντα, και μάλιστα όχι σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, αλλά από την πρώτη στιγμή. Θα έλεγε κανείς πως είναι περίεργο που κανείς μας σχεδόν δεν το θυμάται, αλλά όχι, δεν είναι και τόσο: στο μεταξύ αυτό, η χώρα έχει κυλήσει κουτρουβαληδόν πίσω, οι κόποι μιας πενταετίας πήγαν στράφι, οι μισοί φίλοι μας πήγαν στο εξωτερικό και οι άλλοι μισοί ετοιμάζουν τα χαρτιά τους, ενώ ο Γολγοθάς της επόμενης γενιάς ακόμη δεν ξεκίνησε — είναι λογικό να μην το θυμόμαστε. Και όμως, ήταν εκπληκτικό. Όλα έπρεπε να αλλάξουν άρδην, να αναποδογυρίσουν, να διαστραφούν, από την πρώτη εβδομάδα. Η Ελλάδα έπρεπε να αποκοπεί από τη Δύση και να προσδεθεί στη Ρωσία του παρανοϊκού Πούτιν, με τον Κοτζιά να πετάει σάλια και να γυαλίζει το μάτι του. Το ευρώ έπρεπε να εγκαταλειφθεί και η δραχμή να επανέλθει asap, κι όλοι οι τρελοί πάσχισαν να το κάνουν πράξη, με κάθε τρόπο, και σίγουρα με όλους τους αλλοπρόσαλλους. Όλοι οι νόμοι περί την Παιδεία έπρεπε να καταργηθούν και να αντικατασταθούν με άλλους, προσκείμενους στην κουλτούρα του Κρυφού Σχολειού και των φαιών του υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων. Η Αμυγδαλέζα έπρεπε να κλείσει, και οι ματανάστες να επιστραφούν στις πόλεις, αβοήθητοι και με χτυπηματάκια στην πλάτη — με όσο θράσος μπορεί να κουβαλά ένας Αριστερός χαφιές. Ακόμη και στην μπάλα, για όνομα του Θεού, επιχειρήθηκαν να γίνουν «τομές», που θα σήμαιναν την άμεση αποβολή των ομάδων μας από τα ευρωπαϊκά τουρνουά. (Και είναι οι μόνες ενέργειες που πήρε πίσω η κυβέρνηση, γιατί οι ιδιοκτήτες των μεγάλων ομάδων είναι πιο ισχυροί από την αντιπολίτευση). Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα, όρεξη να ’χει κανείς — και δεν μιλώ καν εδώ για πράγματα που είχαν πει προεκλογικά, όπως η επαναλειτουργία τής ΕΡΤ, ας πούμε, ή η επαναπρόσληψη των καθαριστριών τού ΥΠΟΙΚ και άλλα τέτοια αμιγώς φασιστικά. Και δεν μιλώ, φυσικά, ούτε για τις μεταρρυθμίσεις που μας επέβαλλαν, γεροί να ’ναι, οι εταίροι μας, μπας και ορθοποδήσουμε ποτέ, και που ποτέ δεν θα γίνουν: αυτά τα είχαν ξεκαθαρίσει από τα πριν. Όχι, μιλώ για όλα τα άλλα, για όλο το σόου αυτού του τσίρκου, αυτού του θεάτρου ποικιλιών. Φούρια: μια άποψη για τη διακυβέρνηση που δεν έχει προηγούμενο, ούτε και θα έχει επόμενο, πουθενά και ποτέ. Λες και πίστευαν πως θα έπεφταν πολύ σύντομα, οπότε όφειλαν να αφήσουν ένα στίγμα, ένα χάρτη προθέσεων, ή λες και στ’ αλήθεια θεωρούσαν πως όλα αυτά ήταν «για το καλό», που έλεγε και η ψυχωσική Κάθι Μπέιτς στο Μίζερι, και ότι μπορούσαν και να τα κάνουν, ότι είχαν τις δυνατότητες, τις δεξιότητες, ό,τι απαιτούνταν... Δεν ξέρω τι είναι χειρότερο. Αν και, από τα δυο μαζί, χειρότερος είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε εμείς όλοι αυτή την κατάσταση, που μαθηματικά (κυριολεκτικώς) οδηγεί τη χώρα σε έναν ακόμη εμφύλιο (γιατί η φτώχεια και ο αυταρχισμός δεν είναι κατιτί στατικό: φέρνουν χούντα, και φέρνουν αίμα — λυπάμαι, δεν είναι όλα δείκτες και νούμερα, η ζωή έχει πολλή σάρκα). Χειρότερες δεν είναι οι διακοπές του Τσίπρα εν μέσω χρηματιστηριακού κραχ, αλλά οι διακοπές της φιλοευρωπαϊκής μας αντιπολίτευσης: η βουκολική αμεριμνησία της. Το αντιδημοκρατικό ΚΚΕ κάνει περισσότερη δουλειά για τη Δημοκρατία μας απ’ ό,τι οι τρεις άλλοι μαζί.

Μια μικρή ιστορία, μία ανάμεσα στις τόσες. [§] Ο πατέρας του είχε μία μονάδα — παρήγε κάτι, επί χρόνια. Ο γιος εγκατέλειψε την καριέρα του στη Γερμανία, που δεν είχε σχέση με το αντικείμενο της επιχείρησης, επέστρεψε εδώ και ανέλαβε τη διοίκηση. Είναι πρότυπη πλέον, μοναδική στην Ελλάδα και βραβευμένη. Ο ίδιος τιμήθηκε από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, και από άλλους πολιτειακούς θεσμούς. Είναι γνωστή, πολύ περισσότερο από όσο θα πίστευε κανείς αν ήξερε τον τζίρο της: τα μικτά της ετήσια κέρδη ίσα που ξεπερνούν τις 500.000 ευρώ. Ο ίδιος έλεγε σε μια παρέα χθες πως ο δικός του μισθός είναι 1.500 ευρώ το μήνα. Εργάζεται όλη την ημέρα. Δεν έχει άλλους πόρους. Ο πατέρας του είναι πια στο νοσοκομείο, και προ μερικών μηνών πουλήθηκαν όλα τα περιουσιακά στοιχεία της οικογένειας για να πληρωθούν τα έξοδα της νοσηλείας του. Ίσως φτάσουν, ίσως όχι. Λόγω των περιορισμών στις κινήσεις κεφαλαίων, η επιχείρηση κινδυνεύει να κλείσει — και μάλιστα άμεσα. Ένα αφεντικό λιγότερο, σωστά; Ένα αφεντικό λιγότερο. [§] Συμβαίνουν όμως και όμορφα πράγματα: είναι όλα τους προσωπικά, έχουν να κάνουν μόνο με σένα και μένα, είναι βαφτισμένα με το όνομά μας, και είναι ωραία και ακριβά. Να τα ποτίζουμε καθημερινά, να μη χαθούν. Να τα ποτίζουμε καθημερινά.

Κάνουμε πως ζούμε, κατά το συνήθιό μας να μην αναλύουμε τίποτε που υπερβαίνει την επίπλαστη κανονικότητά μας, αυτή την αυγουστιάτικη κανονικότητα με τους σαρανταφεύγα βαθμούς υπό τον αυστηρό ήλιο, κάνουμε πως χαμογελάμε με το ατύχημα που εν γνώσει μας προκαλέσαμε —κρυφοχαμογελώντας που κάποιοι το βαφτίζουν Αριστερό—, γιατί δεν μπορεί παρά να μην έχει τις επιπτώσεις που μας λένε ότι θα έχει, ω! σιγά, αποκλείεται να τις έχει, άλλωστε ποτέ δεν τις θελήσαμε αυτές, θέλαμε μόνο να τιμωρήσουμε αυτούς που άλλαξαν ξαφνικά πλεύση και αρνήθηκαν να μας ακολουθήσουν —αν μη τι άλλο την έχουμε στο αίμα μας την ανταρσία, μας εξιτάρει, είναι πολύτιμη, είναι ωραίο, επαναστατικό, εξεγερτικό και διεγερτικό να πολεμάς την εξουσία όταν δεν παίζει πια με τους όρους σου, όταν θέλει να γίνει πραγματική εξουσία, ψέματα;—, θέλαμε να μείνουν όλα ως είχαν —ακόμα και τώρα επιμένουμε να τα θέλουμε όλα όπως ήταν παλιά, κι ας ξέρουμε πως τίποτε δεν θα είναι όπως πέρυσι για μια γενιά τουλάχιστον—, θέλαμε να συνεχίσουμε να κονταροχτυπιόμαστε με το παγόβουνο, γιατί ποτέ δεν θα πέφταμε πάνω του, πάντα θα ελισσόμασταν και θα του ξεφεύγαμε, πάντα θα πλέαμε επικίνδυνα κοντά του μα θα στρίβαμε την κατάλληλη στιγμή, θα ζούσαμε ωραίοι, ωραίοι και όμορφοι και χαμογελαστοί και μεθυσμένοι μια ζωή σ’ αυτό το μπάρκο του δικού μας Τιτανικού, πάντα αποφεύγοντας τους κινδύνους, πάντα κατανικώντας τη θλίψη μας, πάντα πνίγοντας τη μελαγχολία της χαμηλής μας τάξης στο ποτό, υπό τους ήχους της ορχήστρας μας που πάντα, πάντα θα έπαιζε τους σκοπούς της, δυνατά, ξεκούρντιστα και ηδονικά, όχι με βιολιά και κοντραμπάσα, αλλά με κλαρίνα. Και με ζουρνάδες. [§] Ω, δεν βαριέσαι. Όλα καλά θα πάνε. Και σιγά μη σταματήσουν οι εισαγωγές αλεύρων. Έτσι δεν είναι;

 Ζευγάρια αταίριαστων μεταξύ τους βιβλίων σήμερα, ή τα 12 που επέλεξα να διαβάσω τον Αύγουστο, από 6 διαφορετικές κατηγορίες:

Δύο πολιτικά δοκίμια για την Κρίση:

• Στάθης Ν. Καλύβας, Καταστροφές και θρίαμβοι. Οι 7 κύκλοι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας (μτφρ. Νίκος Ρούσσος, Εκδόσεις Παπαδόπουλος). Η αποτίμηση της ιστορικής πορείας της Ελλάδας, από την κατάκτηση της ανεξαρτησίας της μέχρι σήμερα. Το βιβλίο του καθηγητή στο YaleΣτάθη Καλύβα πρωτοεκδόθηκε από το OxfordUniversityPress, κι αυτό από μόνο του λέει πολλά. Αυτή τη στιγμή, το nonfictionβιβλίο που συζητιέται περισσότερο από όλα τα άλλα στη χώρα.
• Τάκης Σ. Παππάς, Λαϊκισμός και κρίση στην Ελλάδα (μτφρ. Πάρις Ασλανίδης, Ίκαρος). Η πρώτη ολοκληρωμένη ερμηνεία της ελληνικής Κρίσης, που εξετάζει την πολιτική διένεξη του πολιτικού φιλελευθερισμού και του λαϊκισμού από το 1974 και εξής, ή αλλιώς μία απάντηση στο ερώτημα: Τι πήγε στραβά στην Ελλάδα; Ο Τάκης Παππάς έχει μακρά διεθνή καριέρα, και τεράστια πείρα πάνω στο φαινόμενο του λαϊκισμού. Πρώτη έκδοση του βιβλίου από τον Macmillan.

Δύο μυθιστορήματα που μου εξήψαν πολύ το ενδιαφέρον:

• Catherine Mavrikakis, O ουρανός του Μπέι Σίτι (μτφρ. Τζένη Κωνσταντίνου, Εστία). Η Μαυρικακίς γεννήθηκε στο Σικάγο από Έλληνα πατέρα και Γαλλίδα μητέρα, και διδάσκει λογοτεχνία στο Μόντρεαλ. Το μυθιστόρημα αυτό, το πρώτο της που εκδίδεται στα ελληνικά, εκτυλίσσεται στο Μίσιγκαν στα τέλη της δεκαετίας τού ’70: η εξιστόρηση της ενηλικίωσης μιας έφηβης Αμερικανίδας με πολωνοεβραϊκές, μαρτυρικές, ρίζες, απ’ αυτές που δεν σ’ αφήνουν να μείνεις αμέτοχος.
• Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ, Ο αγώνας μου. Βιβλίο Πρώτο: Ένας θάνατος στην οικογένεια. (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, Καστανιώτης). Ο Νορβηγός Κνάουσγκορντ είναι φαινόμενο, ένας πανκ υπερπαραγωγός λογοτεχνίας που μ’ αυτό το βιβλίο-ωκεανό (θα ολοκληρωθεί σε 6 τόμους) μιλά για τη ζωή του, με τόσο παθιασμένα προσωπικό και αποκαλυπτικό τρόπο που είναι σαν να μιλά για τη δική μας. Πολυβραβευμένος, αστείρευτος, προφανώς μόλις ξεκίνησε να μας απασχολεί.

Δύο αστυνομικά και τρόμου (ένα κι ένα):

• Joy Fielding, Επίλογος θανάτου (μτφρ. Ουρανία Τουτουντζή, Διόπτρα). Θα είναι το δεύτερο μυθιστόρημα της Φίλντινγκ που θα διαβάσω, μετά το έξοχο Σε κώμα. Μία δημοσιογράφος που πιάνεται από την ευκαιρία να γίνει γνωστή, μία γυναίκα που έχει καταδικαστεί σε θάνατο για μία τριπλή δολοφονία ανηλίκων, και μία ακόμη παγίδα που στήνεται αργά και αριστοτεχνικά. Γρήγορο, με πολύ σασπένς, γεμάτο ανατροπές, τι άλλο να ζητήσει κανείς;
• LaurenBeukes, Τα λαμπερά κορίτσια (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος Bell). Η Μπιούκες είναι Νοτιοαφρικανή, πολύ γνωστή στη χώρα της αλλά πλέον και στις ΗΠΑ, με μία σειρά σημαντικών βραβείων για τα βιβλία της, ενώ ασχολείται και με τα κόμιξ, μεταξύ άλλων (συνεργάζεται με την DC). Τα Λαμπερά κορίτσια, η ιστορία ενός καθ’ έξιν δολοφόνου που ταξιδεύει στο χρόνο (αυτό είναι!) απέσπασε το βραβείο AugustDerlethΚαλύτερου Μυθιστορήματος Τρόμου και προβλήθηκε ακόμη και από τον Στίβεν Κινγκ.

Δύο χορταστικά μυθιστορήματα:

• Άννα Ρομέρ, Τα φτερά της μνήμης (μτφρ. Έφη Καλλιφατίδη, Ωκεανίδα). Ένα μυθιστόρημα χαμένης και επανακτημένης μνήμης, που συνδέει δύο γυναίκες, τη Ρούμπι και την Μπρένα, και δύο εποχές: το σήμερα και τα τέλη του 19ου αιώνα, στην ερημική και αφιλόξενη Τασμανία, όπου μία σειρά από τραγικά γεγονότα θα μεταμορφώσει τη ζωή της Μπρένα και θα καθορίσει το μέλλον της Ρούμπι. Οι επιλογές της «Ωκεανίδας», επί σειρά δεκαετιών, στις οικογενειακές σάγκες είναι έξοχες, και η μακρόχρονη συνεργασία της με την Καλλιφατίδη έχει αποδώσει πολλούς νοστιμότατους καρπούς.
• Πιέρ Λεμέτρ, Καλή αντάμωση εκεί ψηλά (μτφρ. Έφη Κορομηλά, Μίνωας). Γαλλία, αμέσως μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δύο νεαροί που πολέμησαν, και νίκησαν, ένας «ταπεινός» δημόσιος υπάλληλος και ένας καλλιτέχνης, θα προσπαθήσουν να επιβιώσουν καταφεύγοντας στην απάτη, ενώ ο υπεύθυνος για το θάνατο πολλών συμπολεμιστών τους αξιωματικός θα εμπλακεί σε μία επιχείρηση αισχροκέρδειας. Μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία και μια αν πολλοίς άγνωστη περίοδος.

Δύο ελληνικά αστυνομικά:

• Μαρλένα Πολιτοπούλου, Η Πηνελόπη των τρένων (Μεταίχμιο). Το τρίτο βιβλίο της Μαρλένας Πολιτοπούλου με πρωταγωνιστή τον αρχιτέκτονα και πρώην σκιτσογράφο της αστυνομίας Παύλο Γ., έναν ερευνητή που αγαπά την τζαζ και τις παλιές, ανεξιχνίαστες υποθέσεις του πατέρα του, που είχε διατελέσει διοικητής Ασφαλείας. Η υπόθεση αυτή θα τον μεταφέρει στο 1965, και στη δολοφονία ενός Έλληνα μετανάστη στη Γερμανία, αλλά και ακόμη πιο πίσω, στα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής και των δωσιλόγων.
• Νίκος Φαρούπος, Έγκλημα στην Αντίπαρο (Κέδρος). Πρώτο βιβλίο σε μια σειρά υποθέσεων του αστυνόμου Αντρέα Ρούσσου, ενός διανοούμενου αστυνομικού, που αναλαμβάνει στο μυθιστόρημα αυτό και το ρόλο του αφηγητή. Μία μεγάλη, ευρεία και πολύχρωμη ανθρώπινη παλέτα συνθέτει ένα ιδιότυπο έγκλημα που ταράζει τις διακοπές των επισκεπτών της Αντιπάρου, σε μια υπόθεση στην οποία εμπλέκονται πολλοί και η οποία αποκαλύπτει όψεις της όχι μόνο οικονομικής κρίσης που μαστίζει την Ελλάδα.

Δύο εφηβικά βιβλία φαντασίας:

• Victoria Aveyard, Κόκκινη Βασίλισσα (μτφρ. Βασιλική Κοκκίνου, Εκδόσεις Παπαδόπουλος). Ασημένιοι και Κόκκινοι, υπεράνθρωποι και υπηρέτες, και μια κοινωνία σκληρή και διχασμένη, όπου οι λίγοι επιβάλλονται με απόλυτη και άτεγκτη εξουσία στους πολλούς. Και μία πρωταγωνίστρια, η Μάρε, που ναι μεν είναι Κόκκινη, αλλά ανακαλύπτει πως διαθέτει και εκείνη υπερφυσικές δυνάμεις όπως και οι επικυρίαρχοι. Αλλά ήδη την έχει κοντά του ένας από τους πιο ισχυρούς Ασημένιους, έγκλειστη στο παλάτι του. Φαντασία, αγωνία, και μια στάλα ρομαντισμός βέβαια: για αγόρια και κορίτσια.
• Sally Green, Το σκοτάδι μέσα μου (μτφρ. Χρύσα Μπανιά, Λιβάνης). Έφηβοι που αγαπιούνται και υποφέρουν, Λευκοί και Μαύροι Μάγοι, υπερφυσικές και επικίνδυνες δυνάμεις που περνούν από γενιά σε γενιά, μια κληρονομιά που δεν την επιλέγεις και δεν μπορείς να την αποφύγεις, και ο Νέιθαν, που ανήκει μεν στους Μαύρους από τη γενιά του πατέρα του, αλλά και στους Λευκούς από τη γενιά της μητέρας του. Φυσικά, θα τον κυνηγήσουν και οι μεν και οι δε. Πρώτο μέρος μιας ολόφρεσκης τριλογίας, που κυκλοφόρησε πέρυσι στα αγγλικά από την Penguin.

Κλείσαμε οχτώ μήνες ζώντας μιαν άλλη ζωή. Από τον Δεκέμβριο, τίποτε δεν εξελίχθηκε όπως το είχαμε αφελώς προγραμματίσει. Δουλειές, σχέδια, «όνειρα», όλα μπήκαν στην πάντα, στο μούσκιο — σταμάτησαν, διαψεύστηκαν, αλλοιώθηκαν, ή απλώς έσβησαν σαν να μην τα ’χαμε κάνει ποτέ. Δεν μιλώ εδώ για το τραύμα στην οικονομία, γι’ αυτό το αστρονομικό ποσό που δεν θα μετρηθεί μόνο σε ποσοστό τού ΑΕΠ, αλλά που κυρίως θα μετρηθεί σε πόνο και σε πελώριες απώλειες, και μάλιστα πολύ σύντομα, ήδη το χειμώνα που μας έρχεται κρυμμένος στη ζέστη και τα κύματα, και πανηγυρικά μέσα στο εφιαλτικό 2016, τη χρονιά που θα μετατρέψει μια χώρα αοράτων ερειπίων σε ένα μετααποκαλυπτικό τοπίο παράνοιας. Δεν μιλώ εδώ για τα μεγάλα που αφορούν τη μάζα, λέω για τα μικρά. Για τα πολύ μεγάλα θέλω να μιλήσουν άλλοι, και να τα περιγράψουν —κάποτε— ως έχουν, και παραστατικά· το οφείλουν. Όχι: εγώ μιλώ για τα μικρά. Για εκείνο, φέρ’ ειπείν, το υπογεγραμμένο συμβόλαιο που ακυρώθηκε, για εκείνη τη γραπτή εργασία που δεν θα δοθεί ποτέ, για εκείνο το ταξίδι που ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή και δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει πια, για εκείνο το περιοδικό που η χαμογελαστή πρεμιέρα του αναβλήθηκε επ’ αόριστον (αυτό το «αόριστον» που πλέον σημαίνει ποτέ), για εκείνη την πρόσληψη που είχε κάνει δυο ανθρώπους να πιουν και να μεθύσουν στην προοπτική της μα που τώρα πάει, λυπόμαστε, ίσως μιαν άλλη φορά, ξανατηλεφωνήστε μας, για εκείνες τις φωτογραφίες με τις γελαστές φάτσες που ήταν να βγουν και που δεν βγήκαν, και που ούτε θα βγουν πια, και ούτε θα ποσταριστούν στα αφελή κοινωνικά δίκτυα. Αυτά είναι που σκέφτομαι όλο, αυτά τα λίγα και μικρά, τα δικά σου και τα δικά μου: λέω δηλαδή για την πραγματικότητα, την πραγματικότητα των προσώπων, για το ότι ζήσαμε μιαν άλλη ζωή, όχι τη δική μας, για το ότι γίναμε κάποιοι άλλοι, κάποιοι με άλλες αναμνήσεις, τελείως, πέρα για πέρα άλλοι. Αυτό είναι το χειρότερο, φίλε. Οι αλλαγές που δεν επιδιώξαμε. Είναι αυτό που κάνει πάντα ο βιασμός.

Αν υπήρχε χρόνος, θα φτάναμε στο από κάποια οπτική γωνία αστείο σημείο να βλέπαμε τον Λαφαζάνη να ορμάει μέσα σε μπουτίκ και να αρπάζει τις τσάντες γυναικών που θα άλλαζαν σε δοκιμαστήρια, τότε που θα ήταν πιο ευάλωτες, για να δει αν κουβαλάνε κανένα ευρώ και να τους το πάρει. Αλλά δεν υπάρχει, και θα πάψει να παριστάνει τον Καραγκιόζη-Συνταγματάρχη της δραχμής, και μαζί μ’ αυτόν θα πάψουν και οι υπόλοιποι wannabeχουντικοί της πεντάρας. Και θα περιθωριοποιηθούν, μια και καλή. Αν δεν υπήρχε Δικαιοσύνη, θα φτάναμε στο από όλες τις οπτικές γωνίες αστείο σημείο να βλέπαμε τον Βαρουφάκη να δίνει συνέντευξη στην Ανίτα Πάνια ντυμένος Σούπερ Γκούφυ ενώ το κοινό θα του πετούσε αράπικα φιστίκια κι εκείνος θα προσπαθούσε να τα πιάνει με το στόμα στον αέρα. Αλλά υπάρχει, και θα προσαχθεί για να λογοδοτήσει. Και κάπου εκεί θα σταματήσει και η τρέλα του, του φουκαρά. (Και θ’ αρχίσει άλλος Γολγοθάς, βέβαια, για δαύτον. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία). Αν υπήρχε Θεός, δεν θα μας στερούσε μία κρίση μανίας της Κωνσταντοπούλου, από τις καλές-καλές, να βλέπουμε το μάτι της να παίζει και να γυαλίζει σε εθνικό δίκτυο, από την ΕΡΤ, την ώρα που θα πετάει τασάκια και σάλια προς όλες τις κατευθύνσεις, επί αδίκων και πιο αδίκων. Αλλά δεν υπάρχει, και θα τη στερηθούμε κι εμείς, και το Κοινοβούλιο, από την έδρα του Προέδρου του, και γενικώς. Δεν πειράζει: θα τη διεκδικήσουν σθεναρά η ασόβαρη Χρυσή Αυγή και το Λεμπέτι. [§] Τα πράγματα είναι όσο άσχημα φοβόμασταν οι πιο απαισιόδοξοι, δηλαδή όσο πιο άσχημα μπορούσαν να πάνε, αλλά δεν θα γίνει το δικό τους. Αρκετά σκάσαμε πέντε χρόνια τώρα, θα φτάσει η ώρα που, έστω επί ερειπίων, το freakshowθα κατεβάσει ρολά και θα κυνηγηθεί.

Ήρθα να γράψω το Ημερολόγιο, είχα ένα θέμα στο μυαλό μου, και καλό μάλιστα, αλλά έπεσα πάνω σ’ αυτό: «Χρειαζόμαστε επειγόντως να οργανώσουμε νηφάλια τη συζήτηση για ένα σχέδιο παρατεταμένης λαϊκής αντίστασης, ένα σχέδιο που θα ενισχυθεί από το συντονισμό με τους αγώνες των υπόλοιπων ευρωπαϊκών λαών, ένα σχέδιο νίκης των δυνάμεων της εργασίας και της νεολαίας. Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης δεν μπορούμε να φοβηθούμε κανένα ερώτημα είτε σε ό,τι αφορά μία οργανωμένη και σχεδιασμένη μετάβαση σε εθνικό νόμισμα,  είτε σε ό,τι αφορά τους ελιγμούς μέσα στην υφιστάμενη Ευρώπη, είτε ακόμα και για το αν είναι εφικτό  και με ποιo τρόπο να κάνει αριστερή πολιτική μια κυβέρνηση μέσα στο σημερινό παγκόσμιο συσχετισμό δύναμης», και δεν θυμάμαι καν τι ήθελα να πω. Είναι από την ανακοίνωση των «53» (στελέχη, λέει, της «αριστερής προεδρικής πλειοψηφίας», ό,τ ι διάολο και αν σημαίνει αυτό) του ΣΥΡΙΖΑ. [§] Οπότε, επειδή frankly, my dear, I don't give a damn και καθώς tomorrow is another day, επιλέγω να κοιμηθώ παίρνοντας στο κρεβάτι το αστυνομικό μου. 

Η νίκη. Κανείς μπορεί πλέον να κάνει ανάληψη 420 ευρώ εβδομαδιαίως, μαθαίνουμε, οποιαδήποτε ημέρα μεταξύ Δευτέρας και Παρασκευής. Και όταν λέμε να κάνει ανάληψη 420 ευρώ, εννοούμε να τα σηκώσει όλα μαζί, και τα 420, όχι εξήντα-εξήντα όπως ίσχυε μέχρι πρότινος. Μεγάλη υπόθεση. Μία τρανή, στ’ αλήθεια, κατάκτηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, της ελληνικής οικονομίας, κάτω από τη στιβαρή καθοδήγηση της εθνοσωτηρίου κυβερνήσεώς μας. Κόντρα σε κάθε προγνωστικό, αντιμέτωπη με την κακογλωσσιά και την καταλαλιά του κόσμου, η εθνοσωτήριος παλεύει, πέφτει, σηκώνεται — και συνεχίζει τη μάχη. Για το Λαό. Για την Πατρίδα. Για τη σημαία. [§] Η ήττα. Σε άλλα νέα, σύμπασα η κοινή γνώμη φρύαξε από την αποφυλάκιση του φρικτού Παπαγεωργόπουλου, που αντί να σαπίσει ισοβίως στη φυλακή εκμεταλλεύτηκε ένα φρεσκοανοιγμένο παραθυράκι του νόμου, προφασίστηκε —αίσχος!— ανήκεστο βλάβη υγείας, αναπηρία, ψυχική νόσο κλπ. κλπ., και προχωρά (άκουσον, άκουσον!) ελεύθερος στην πόλη της Θεσσαλονίκης, αυτή την ίδια πόλη που ρήμαξε με τις απατεωνιές του, για να αρχίσει να τρώει τα 15 εκατομμύρια που έκλεψε. Ουαί, ουαί, φωνάζει ο Λαός μας, κρίμα που δεν έχουμε θανατική καταδίκη, έπρεπε να τον είχαν τουφεκίσει, έστω και χωρίς στοιχεία, δεν μας νοιάζουν τα στοιχεία, έπρεπε να τον είχαν τουφεκίσει με αποχρώσες ενδείξεις στο Επταπύργιο, αυτός που του ’ριξαν τα πρώην ισόβια, να δει αυτός. Ευκαιρία λοιπόν: να επανέλθει η θανατική ποινή, γιατί αλλιώς κάτι τέτοιοι βρίσκουν πατήματα και βγαίνουν από τις φυλακές. Τουφέκι. Τουφέκι! [§] Η αλήθεια. Γράφει η Ειρήνη Αγαπιδάκη στο Facebook: [§] Η διάψευση δεν έχει τέλος. Είμαι 36 χρονών. Όλες μου οι σπουδές έγιναν σε Ελληνικά ΑΕΙ. Δουλεύω από μικρή. Ό,τι έχω καταφέρει στη ζωή μου, το χρωστώ στα χέρια μου που συνεχίζουν όταν το μυαλό αδειάζει. «Γνωστούς» δεν είχα ποτέ, μόνο λίγη τύχη, όταν τη χρειάστηκα. Αυτήν και τον κόπο μου. Κι είμαι τυχερή. Δε μπορούσα ποτέ να φανταστώ πόσο θα μου άρεσε, πόσο θα αγαπούσα αυτό που κάνω. [...] Έμεινα εδώ από επιλογή. Πίστευα ότι, παρά τις δυσκολίες, πρέπει, μπορούμε να μείνουμε και να ενισχύσουμε τον τομέα της έρευνας και της εκπαίδευσης. Πόνταρα όλη μου τη δύναμη, τον μόχθο και την παραγωγικότητα στους λίγους ανθρώπους που υπήρχαν ήδη στα Ελληνικά ΑΕΙ και ήταν αυτοί που πάντα έκαναν τη διαφορά. Θεώρησα ότι, σιγά-σιγά, μπορούμε να καταφέρουμε να γίνουμε περισσότεροι από τους λιγότερους. Αισθανόμουν ότι αυτή η χώρα μού έδωσε και ήθελα κι εγώ να δώσω κάτι πίσω. Από προσωπικό συμφέρον. Για να νιώσω «καλά», «πλήρης». Ίσως επειδή η εκπαίδευση έδωσε σε μένα τόσες ευκαιρίες. Από το 2009 μέχρι πριν από λίγους μήνες, διάνυσα την πιο παραγωγική μου περίοδο μέχρι τώρα. Σε κάθε εμπόδιο, πείσμωνα. Μαζί με τους λίγους. Όσα εμπόδια μας έβαζε ο ΕΛΚΕ, τόσες λύσεις βρίσκαμε για να καταφέρουμε να κρατήσουμε τα ερευνητικά προγράμματα σε ορθή τροχιά. Ανοησίες. Ποια ορθή τροχιά; Για την ύπαρξή τους παλεύαμε. Πόσες ιστορίες δεν μοιράστηκα με συναδέλφους που έκαναν ακριβώς το ίδιο. Υπήρχαν (υπάρχουν) Καθηγητές που είχαν μείνει χωρίς αντιδραστήρια επειδή η απαράμιλλη γραφειοκρατία του ΕΛΚΕ δεν έδινε το «πράσινο φως». Έτσι, ερχόταν το deadline για τα παραδοτέα κι ακόμη περίμεναν το «χαρτί» για τα αντιδραστήρια. Ήταν κι άλλοι που αντί να αναζητούν ήδη το επόμενο project και να κάνουν διεθνείς συνεργασίες, ξενυχτούσαν πάνω από τα εξελάκια κι έβρισκαν τους πλέον καινοφανείς τρόπους για να καταφέρουν να κάνουν τη δουλειά τους. Ποιος ΕΛΚΕ, εδώ που τα λέμε… Ληστεία σκέτη τα Υπουργεία Παιδείας. Από πού να το πιάσεις. [...] Κάθε μέρα στη δουλειά με την ψυχή στο στόμα και την αγωνία για το αυτονόητο. Στα συνέδρια και στα meetings να βλέπεις τους άλλους, τους «ξένους» και να λες «πιο γρήγορα, πιο καλά, είμαι ήδη πίσω». Και να είναι αυτό το «πιο γρήγορα και πιο καλά» το μόνο σου κράτημα. Να είναι οι κρίσεις (τα reviews που λένε οι «ξένοι») από τα άρθρα που υποβάλλεις η μόνη αξιολόγηση που έχεις για τη δουλειά σου. Να προσπαθείς να ανταγωνιστείς άλλους, που όλα όσα για σένα είναι ζητούμενα, τα έχουν λυμένα. Και εσύ εκεί, να λες: Είμαστε όλοι Ευρωπαίοι. Στην ίδια αρένα. Στην ίδια γραμμή. Ούτε εκατοστό πιο πίσω. Να κάνεις τον ετεροπροσδιορισμό κομμάτια, χαρτοπόλεμο, και να στέκεσαι όρθιος. Και μετά από όλο αυτό, αφού κατέληξες καταχρεωμένος, καταϊδρωμένος, αλλά ζωντανός, στο ίδιο σκαλοπάτι με τους «άλλους, τους ξένους», να έρχεται η στιγμή, που αυτός που δεν ξέρει πού πέφτει η λέξη «μόχθος» στο λεξικό, να σου τσακίζει τα γόνατα. Κάθε μέρα, όλο και πιο πολύ. Λίγο ακόμη. [...] Κάθε μέρα και πιο χαμηλά, κάθε μέρα και λίγο ακόμη. Να αποδέχεσαι τον εκμαυλισμό σαν κάτι που ήρθε για να μείνει. Το παράλογο, σαν κανονικότητα. Τον σφετερισμό σαν θέσφατο. Και, κάπου εκεί, να πιάνεις τον εαυτό σου να στέκεται με την πλάτη στον τοίχο. Δεν υπάρχει πια άλλη ερώτηση, εκτός από το: «Θα μείνεις ή θα φύγεις;». Όσοι από μας φύγουν, ώρα καλή! Κι όσοι μείνουμε, έχουμε επίγνωση: Πεθάναμε. Μας πέθανες, Αλέξη Τσίπρα. Είναι πολλά τα ονόματα. Θα μας μάθεις έναν-έναν προσωπικά. Στο υπόσχομαι. Όσα χρόνια κι αν περάσουν. Αυτόν τον μόχθο δε θα τον αποφύγεις.

Στις Εκλογές του Ιανουαρίου έλαβαν: ΣΥΡΙΖΑ: 36,3%, ΝΔ: 27,8%, Ναζί: 6,3%, Ποτάμι: 6%, ΚΚΕ: 5,5%, ΑΝΕΛ: 4,8%, ΠΑΣΟΚ: 4,7%. Διακινδυνεύω μία πρόβλεψη για τις επόμενες Εθνικές Εκλογές, τις οποίες τοποθετώ αμέσως μετά το διασπαστικό Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, από το οποίο θα προκύψει ένα δραχμικό απόκομμα, με τον Λαφαζάνη, την Κωνσταντοπούλου, τον Βαρουφάκη και άλλα αξιοδάκρυτα και γραφικά στελέχη της εθνικιστικής Αριστεράς: ΣΥΡΙΖΑ: 30%, ΝΔ: 28%, Δραχμή: 6%, Ποτάμι: 6%, ΚΚΕ: 6%, Ναζί: 5%, ΠΑΣΟΚ: 5%, ΑΝΕΛ: 4%. Ή, αυτό που προτείνω από καιρό (από τα μέσα τού ’11): ΜΕΝΟΥΜΕ ΕΥΡΩΠΗ: 39%, ΣΥΡΙΖΑ: 30%, Δραχμή: 6%, ΚΚΕ: 6%, Ναζί: 5%, ΑΝΕΛ: 4%. (Σημείωση: τα ποσοστά τού ΣΥΡΙΖΑ και της Δραχμής μπορεί να πάνε ανάποδα, εάν ο Τσίπρας ιδρύσει καινούριο κόμμα επειδή θα χάσει την ΚΕ, τις τοπικές, μπλα-μπλα-μπλα. Δηλαδή: Τσίπρας: 30%, ΣΥΡΙΖΑ: 6%. Οι ηλίθιοι δραχμιστές νομίζουν πως ο κόσμος αυτούς ακολουθεί, και όχι τον Τσίπρα. Σαν να πιστεύει κανείς ότι το κοινό έβλεπε τις ταινίες της Αλίκης χάρη στον Παπαμιχαήλ ή για τον Λαυρέντη Διανέλλο και τον Παντελή Ζερβό). [§] «Μπακαλίστικα τα βλέπεις». Ναι, πώς αλλιώς να τα δω; με επιτροπή; [§] Η φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση αργεί. Αργεί.

Όλο το προηγούμενο εξάμηνο έγραφα εξακολουθητικά ότι Καμμένος = Τσίπρας, Κωνσταντοπούλου = Τσίπρας, Βαρουφάκης = Τσίπρας, Κοτζιάς = Τσίπρας κ.ο.κ., σε βαθμό που κατάντησα για άλλη μια φορά υπέρ το δέον κουραστικός. Τώρα δεν το επαναλαμβάνω άλλο. Αν και βλέπω, όχι χωρίς μια κάποια ενόχληση, ότι πλέον έγινε της μόδας. Έπαψε να ισχύει; Όχι. Αλλά έπαψε να συμφέρει. Ο Τσίπρας, που —με όλη την αδαημοσύνη και το φανατισμό του— πήρε τον ΣΥΡΙΖΑ από την ανυποληψία και τον κατέστησε πρώτο και με διαφορά κόμμα εξουσίας (μόνο ο συνασπισμός των τριών φιλοευρωπαϊκών κομμάτων θα μπορούσε, ακόμα και μετά από όλα όσα υπέστη η χώρα, να τον κοντράρει), δεν θα φύγει, και δεν θα πέσει. Αν φτάσει τα χρόνια του Μητσοτάκη, μέχρι τα εκατό του θα είναι κι αυτός στα πράγματα. Όμως ο Τσίπρας χωρίς τους Λαφαζάνηδες, τους Βαρουφάκηδες, τις Ζωές και όλο το υπόλοιπο freak show(θα) είναι ένας άλλος Τσίπρας. Κι εμένα αυτή τη στιγμή με απασχολεί κυρίως αυτοί να φύγουν από το προσκήνιο (και όχι μόνο να φύγουν, αλλά αυτό είναι δευτερεύον μπροστά στο μείζον), άμποτε μάλιστα να συνασπιστούν, μετά από ένα διασπαστικό Συνέδριο του κόμματος, για το οποίο προσωπικά είμαι απολύτως σίγουρος, και να καθίσουν δίπλα-δίπλα με την όμορή τους Χρυσή Αυγή — για να ξεκαθαρίσουν μια και καλή και για πάντα τα πράγματα. [§] (Συγγνώμη κιόλας, αλλά δεν πήρε ο Κλίντον εσάς κι εμένα τηλέφωνο, τον Τσίπρα πήρε. Και όχι «μόνο» ο Κλίντον). [§] ΥΓ. Αυτή τη στιγμή προέχει να ψηφιστεί και να εφαρμοστεί το Μνημόνιο. Αυτό το τελευταίο θα γίνει μόνο με μία ισχυρή, ισχυρότατη διακομματική κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχουν και τεχνοκράτες. Διακομματική κυβέρνηση που θα προκύψει από τις προσεχείς Εκλογές. Αν μπορούν να το καταφέρουν οι τρεις της αντιπολίτευσης, με γεια τους με χαρά τους — μακάρι. Αλλά φαντάζει απίθανο.

Ακούγεται μελό και κλισεδούρα, αλλά εμείς που τυχαίνει και διαβάζουμε πολλά βιβλία και βλέπουμε πολλές ταινίες, που τέλος πάντων έχουμε χαρίσει από παιδιά μεγάλο μέρος της ζωής μας στις αφηγήσεις, στη μυθοπλασία, γιατί δεν γίνεται και δεν πρέπει, ούτε μπορεί, να γίνεται αλλιώς, και που τώρα καβατζάραμε και μισό αιώνα εδώ στη γειτονιά, εμείς λοιπόν, είναι πολλές φορές, και σίγουρα άπαξ της ημέρας, που γυρνάμε το κεφάλι μας προς τα πάνω, προς το ταβάνι, με το στόμα να χάσκει μια στάλα και με τα μάτια κάπως στενεμένα, μ’ αυτό το ύφος και το βλέμμα του χαζού αν θες, και σκεφτόμαστε για σκάρτο ένα δευτερόλεπτο πως όλα αυτά, όλο αυτό το freak show, όλη αυτή η απόλυτη βλακεία που ζούμε, ο θίασος ποικιλιών, το μπουλούκι, είναι ψεύτικο, επινόημα, fiction. Κι είναι αυτό το σκάρτο ένα δευτερόλεπτο το πιο ωραίο του εικοσιτετραώρου μας· λίγο χειρότερο από το προηγούμενο, λίγο καλύτερο από το επόμενο.

Το πρόβλημα με το Ακτινοθεραπευτικό Παίδων είναι μία από τις πρώτες τραγωδίες που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Ή μάλλον όχι να αντιμετωπίσουμε: να θρηνήσουμε. Ένας από τους πρώτους σε μία ατέρμονη σειρά θανάτων. Και βέβαια όχι ο πρώτος: η στέρηση της ελευθερίας που υφιστάμεθα όλοι ήταν ο πρώτος. Αλλά αυτός ο θάνατος —μολονότι θα αποφευχθεί— πρέπει να σημάνει το τέλος τους. Αφ’ ης στιγμής οι άφρονες ψηφοφόροι, για το τίποτα, απολύτως για το τίποτα όμως (αίφνης, πάρα πολλοί για τον ΕΝΦΙΑ… πάρα πολλοί χυδαίοι ψηφοφόροι νομίζοντας πως θα απαλλαγούν από τον ΕΝΦΙΑ — αν μη τι άλλο έναν δίκαιο φόρο), αφ’ ης στιγμής, έλεγα, οι άφρονες ψηφοφόροι άνοιξαν το κουτί της Πανδώρας και σκόρπισαν όλη αυτή τη βρομιά στη χώρα, που ήδη διέλυσε οικονομία, θεσμούς και ζωές, πρέπει να είστε έτοιμοι να αντιμετωπίσετε, ή μάλλον: να θρηνήσετε πάμπολλους τέτοιους, τον ένα πιο δυσβάσταχτο από τον άλλο. Η Ελλάδα, υπό το καθεστώς των παραφρόνων αυτής της τρομώδους Αριστεράς, διαλύθηκε, και αυτό μέλλει πολύ σύντομα να φανεί. Όλες μας οι προειδοποιήσεις έπεσαν στο βρόντο, και τώρα είναι ήδη αργά. Η ανάταξη θα ξεκινήσει όταν οι προταίτιοι ομολογήσουν πως, ανάμεσα σε όλη την άλλη παράνοια, σε όλο το άλλο ψεύδος, δεν έπρεπε ποτέ να ξανανοίξει η ΕΡΤ, και πως οι καθαρίστριες του ΥΠΟΙΚ χρησιμοποιήθηκαν αισχρά, έγιναν πιόνια μιας ελεεινής κομματικής προπαγάνδας. Ώς τότε, η ελληνική κοινωνία θα βουλιάζει ολοένα βαθύτερα στο θάνατο. Και φυσικά στη λυτρωτική μετανάστευση, [§] ΥΓ. Γράφει ο Τζίμης Αγγελάκος, ένας καλός φίλος και εξαίρετος νέος επιστήμονας: «Μας καταστρέψατε. Ήρθαμε με γνώσεις, εμπειρίες και παραστάσεις από το εξωτερικό. Δείξαμε επαγγελματισμό και εργασιακό ήθος που ήταν άγνωστο εδώ και μας κοιτούσατε σαν να είμαστε εξωγήινοι. “Κολλήσαμε” κάποιους και δείξαμε έναν νέο τρόπο να δουλεύουμε, δημιουργήσαμε, πατήσαμε τον απαρχαιωμένο ανταγωνισμό και ζήσαμε στιγμές πραγμάτωσης και υπερηφάνειας. Κλείσατε αγορές, προωθήσατε φελλούς, προστατέψατε φίλους και μπατζανάκηδες, πολεμήσατε κάθε αλλαγή. Ακόμα κι έτσι κάποιοι μείναμε για να το παλέψουμε. Σπαταλήσατε τους πόρους για το μέλλον μας κι όταν τέλειωσαν μας φορολογήσατε, καταστρέψατε την αγορά και μας καταδικάσατε. Θέλαμε, αλλά δεν τραβάει εδώ». 

Εμφανίστηκαν πριν μερικά χρόνια, όχι πάνω από δύο ή τρία. Μεσούσης της Κρίσης τέλος πάντων, όταν όλα έδειχναν με το δάχτυλο προς αυτά που ζούμε τώρα, και προς αυτά που μας μέλλουν. Στις πλατείες, εκεί όπου κάνουν περίπατο οι πολλοί, εκεί όπου μπορούν να περάσουν και κάποιοι τουρίστες — αν και δεν τους ενδιαφέρουν οι τουρίστες, αποσκοπούν στη συνενοχή των συνελλήνων, του Μεγάλου Πανελληνίου. Δεν ήταν ούτε προφήτες βέβαια, ούτε σαλοί, ούτε φιλόσοφοι ή πολιτικοί αναλυτές, ούτε καν, εδώ που τα λέμε, επιφυλλιδογράφοι των κυριακάτικων. Ήταν οι ζητιάνοι με τα μπουζούκια, οι νέοι πλανόδιοι μουσικοί των μεγάλων ελληνικών πόλεων. Θα τους έχει δει κι εσύ, στις γωνίες, στην Ερμού και στην Αριστοτέλους, στο Μοναστηράκι και στη Βουκουρεστίου, στη Ναυαρίνου και στην Τσιμισκή. Πάνε ένας-ένας ή σπανιότερα δυο-δυο, συχνά έχουν κι έναν ενισχυτή, κάθονται σε ένα πτυσσόμενο σκαμπό ή, τα ζευγάρια, στέκονται όρθιοι και, με σμιχτά ή σηκωμένα φρύδια, παίζουν εκκωφαντικά και άσχημα και κραυγαλέα Καζαντζίδη και Χριστάκη, ή ό,τι άλλο άθλιο, κλείνοντας  το μάτι στον εκσυγχρονισμό της χώρας, στην αποτυχία της πρόταξης των μεταρρυθμίσεων, σε ό,τι νομίζαμε ότι κάναμε πληκτρολογώντας ανέμελα τα χαριτωμένα μας SMS πριν κάμποσα χρόνια, σε ό,τι νομίζαμε ότι κάναμε μέχρι πέρυσι, που παραδώσαμε τα όπλα κουρασμένοι, νικημένοι και εξακολουθητικά αφελείς. [§] Όπου να ’ναι, ξαναγυρνούν —χωρίς θόρυβο, χωρίς σαματά: ανεπαισθήτως— και οι ρομβίες.